Masa upadłości, kluczowe pojęcie w postępowaniu upadłościowym
Z dniem ogłoszenia upadłości powstaje tzw. masa upadłości, do której wchodzi majątek upadłego, ale tylko w postaci aktywów, np. nieruchomości, samochody, akcje spółek, oszczędności. Służy ona zaspokojeniu jego wierzycieli. Co ważne, do tej masy wchodzi majątek, który upadły zgromadził przed ogłoszeniem upadłości, jak i taki, który nabył w trakcie postępowania, np. poprzez otrzymanie spadku, darowizny, a także wynagrodzenia za pracę (w części podlegającej zajęciu).
Na wniosek syndyka, wierzyciela lub upadłego wątpliwości co do tego, co powinno wejść w skład masy upadłości, rozstrzyga sędzia komisarz.
Sposoby likwidacji majątku
Syndyk może spieniężyć składniki majątku upadłego na kilka sposobów. Jednak zanim to zrobi, musi sporządzić spis inwentarza, a następnie zlecić rzeczoznawcy oszacowanie np. nieruchomości i wartościowych ruchomości.
Likwidacja masy upadłości dokonuje się przez sprzedaż z wolnej ręki, w drodze przetargu lub aukcji. O sposobie decyduje syndyk, który dokonując wyboru, powinien starać się zaspokoić wierzycieli upadłego w jak największym stopniu. Uzyskane środki służą także pokryciu kosztów postępowania upadłościowego. Po zakończeniu likwidacji sąd może ustalić plan spłaty wierzycieli, umorzyć zobowiązania bez planu spłaty albo zastosować inne przewidziane prawem rozwiązanie.
Co na pewno nie wejdzie do masy upadłości
Syndyk nie zabierze do sprzedaży:
- przedmiotów codziennego użytku, tj. kuchenki, pralki, lodówki, mebli, ubrań,
- narzędzi pracy i nauki, np. komputera czy tabletu, jeśli służą w celach zarobkowych lub szkolnych.
Wszelkie świadczenia socjalne z MOPS, świadczenie opiekuńcze, świadczenie wychowawcze 800 plus i alimenty są całkowicie wyłączone z masy upadłości. Jeśli chodzi o wynagrodzenie za pracę, to syndyk, zajmując pensję, musi zostawić kwotę odpowiadającą minimalnemu wynagrodzeniu przy zatrudnieniu na pełen etat.
Jeśli chodzi o samochód, to jak już wcześniej zostało wspomniane, podlega on sprzedaży, ale w określonych sytuacjach można spróbować wykazać, że jest on niezbędny, np. ze względu na niepełnosprawność lub szczególne potrzeby zawodowe.
Wejście w skład masy upadłości domu lub mieszkania
Posiadany przez upadłego lokal mieszkalny staje się składnikiem masy upadłości tylko wówczas, gdy lokal ten jest przedmiotem odrębnej własności lub spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu. Nie wejdzie do masy upadłości lokal mieszkalny, który jest przedmiotem lokatorskiego spółdzielczego prawa do lokalu.
Po sprzedaży nieruchomości jest możliwość wydzielenia dłużnikowi kwoty na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych.